Tháo điểm nghẽn để hút vốn đầu tư BOT giao thông

Theo TS Nguyễn Đức Kiên, sự tham dự của chính quyền sẽ tạo niềm tin cho nhà đầu tư bởi hợp đồng hợp tác công – tư PPP thường dài hạn, lên đến cả chục năm.

Từ một số hạn chế cần khắc phục…

2 năm “sóng gió” có nỗ lực lôi kéo vốn đầu tư vào hạ tầng giao thông trôi qua có một số điểm nóng phát sinh ở 1 số dự án BOT trên cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng nhanh, nhu cầu về hạ tầng cao, ngân sách nhà nước không đủ cung cấp…vốn tư nhân vẫn là nguồn lực quan trọng để thực hiện một số dự án lớn.

Bởi vậy, dù đề nghị rà soát toàn bộ một số dự án hạ tầng đầu tư theo hình thức BOT thời gian qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vẫn khẳng định, chủ trương thi công hạ tầng giao thông theo hình thức BOT là đúng đắn, cần được tiếp tục triển khai.

Tất nhiên, cần hạn chế một số tồn ở trong triển khai BOT trước đấy để làm tốt hơn, đúng và trúng hơn. Khi nghiên cứu kỹ quản lý dự án đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông theo hình thức hợp tác công – tư, PGS.TS Nguyễn Hồng Thái – Phó trưởng khoa Vận tải Kinh tế, Đại học Giao thông vận tải và TS Nguyễn Đức Kiên – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội đã chỉ ra nhiều tồn ở, hạn chế trong quá trình thực hiện một số dự án này như thể chế, quy trình – thủ tục, công tác chọn lọc nhà đầu tư, quản lý chất lượng công trình…

Một trong một số vấn đề cốt lõi là quy định pháp lý về hình thức đối tác công – tư mới dừng ở mức Nghị định nên tính ổn định của chính sách bán hàng không cao và đấy là mối quan ngại lớn cho nhà đầu tư nước ngoài. Các văn bản được thi công chủ yếu tiếp cận trên quan điểm điều chỉnh một số vận hành đầu tư công hoặc đầu tư tư nhân mà chưa chú tâm đến hình thức đối tác công-tư nên một số quy định còn bất cập.

Cũng do việc làm BOT khi chưa có 1 khung pháp lý rõ ràng, trong khi đề nghị đặt ra là phải làm nhanh nên đã tạo ra kẽ hở “chỉ định thầu”, hình thành cơ chế xin-cho; dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc. Thực tế, công tác chọn lọc nhà đầu tư ở toàn bộ dự án GĐ 2011-2015 đều ứng dụng chỉ định thầu.

Ngoài ra, việc xác định vị trí trạm thu phí, mức phí còn nhiều bất cập, thiếu minh bạch. Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước về tính hiệu quả của dự án như mức lợi nhuận của nhà đầu tư, thời hạn nhà đầu tư được nhà nước nhượng quyền thu phí của người sử dụng dịch vụ, giá sử dụng công trình/dịch vụ công, mức độ tham dự của nhà nước… chưa rõ ràng.

….Đến một số dự án nghìn tỷ “thần tốc” của Quảng Ninh

Trong khi không ít địa phương vẫn loay hoay chưa tìm ra một sốh tháo gỡ gặp khó để hút vốn tư nhân hiệu quả, thì Quảng Ninh vươn lên mau chóng như 1 điểm sáng, trở thành điển hình thành công trong việc huy động nguồn lực tư nhân vào hạ tầng. 5 năm qua, tỉnh này đã hút về nguồn vốn khổng lồ có chuỗi dự án đầu tư theo hình thức BOT thuộc thẩm quyền chọn lọc của tỉnh, đạt tổng mức vốn đầu tư trên 47.000 tỷ đồng. Trong tổng số vốn đáng nể đây, ngân sách nhà nước chỉ chiếm 4.700 tỷ đồng, vốn ngoài ngân sách là 42.500 tỷ đồng. Như vậy, cứ mỗi đồng ngân sách bỏ ra làm “vốn mồi”, Quảng Ninh đã hút thêm được 8 – 9 đồng vốn tư nhân.

Tháo điểm nghẽn để hút vốn đầu tư BOT giao thông - Ảnh 1.

Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn vừa đâyn chuyển bay Thứ nhất.

Phó Giám đốc Sở GTVT Quảng Ninh Bùi Hồng Minh tính toán, nếu sử dụng vốn ngân sách của địa phương và Trung ương thì phải mất ít nhất 10 năm mới có thể đầu tư, đã đi vào hoạt động đồng bộ một số dự án lớn như Cầu Bạch Đằng, Cao tốc Hải Phòng – Hạ Long, Cao tốc Hạ Long – Vân Đồn, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn… Khi một số dự án nghìn tỷ này đã đi vào hoạt động, kết cấu hạ tầng của Quảng Ninh sẽ căn bản đồng bộ, giải quyết được điểm nghẽn lớn nhất trong phát triển KT-XH.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Đức Long cũng cho biết, ngay từ năm 2011, Quảng Ninh đã chủ động dự định kỹ cho việc này. Khi Chính phủ chưa ban hành nghị định về PPP, tỉnh đã thi công 1 hành lang pháp lý vững chắc để triển khai một số dự án theo hình thức đối tác công – tư, lên danh mục 64 công trình, dự án sẽ thực hiện, giao nhiệm vụ tới từng huyện, sở, ngành.

Trong quá trình thi công kế hoạch, Quảng Ninh chủ động ưu tiên bố trí vốn ngân sách cho việc dự định đầu tư và triển khai dự án đúng cam đoan, đúng công đoạn, đặc thù là phần tham dự của nhà nước, kinh phí đền bù giải phóng mặt bằng. Đồng thời hỗ trợ một số công ty thông qua một số một sốh thức hỗ trợ về tài chính, nhằm bù đắp sự thiếu hụt về nguồn vốn, chắc chắn và tăng cường tính khả thi đối có một số dự án. Đặc biệt, linh hoạt trong vận dụng cơ chế, chính sách bán hàng để tháo gỡ vướng mắc, tạo thông thoáng về thủ tục hành chính.

Và một sốh giải quyết từ gốc rễ

Theo một số chuyên gia, để mô hình hợp tác công – tư thực sự hiệu quả, luôn cần có sự tham dự của nhà nước/chính quyền (bao gồm cả sự tham dự về mặt chính trị, chính sách bán hàng, đâyng góp về tài chính, hỗ trợ về thủ tục, giải phóng mặt bằng…). Ông Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh, khi nhà nước góp vào dự án 1 mật độ vốn nhất định có ý nghĩa như “vốn mồi” thì dự án mới chắc chắn khả thi.

“Mặt khác, sự tham dự của chính quyền sẽ tạo niềm tin cho nhà đầu tư bởi hợp đồng hợp tác công – tư thường dài hạn, lên đến hàng chục năm” – ông Kiên nói. Điều đây lý giải cho việc có địa phương rất thành công nhưng cũng không ít nơi thất bại.

Trong quá trình hợp tác công tư, sự minh bạch được đặt ra danh tiếng, nhằm tránh một số rủi ro cho dự án. Như TS.Huỳnh Thế Du – giảng viên chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright đánh giá, năng lực và sự minh bạch của cơ quan quản lý là 2 điều kiện căn bản để dự án đối tác công – tư thành công, hiệu quả. Minh bạch ở đấy là cả trong quá trình đấu thầu lẫn khi thực hiện.

Kinh nghiệm cho thấy, quan trọng nhất vẫn là phải đã đi vào hoạt động hệ thống pháp luật cho thích hợp có đề nghị thực tiễn. Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông nhìn nhận, 1 trong một số vấn đề cốt lõi là quy định về hình thức đối tác công tư mới dừng lại mức nghị định nên tính ổn định của chính sách bán hàng không cao. Một số quy định pháp luật về thu phí, chọn lọc nhà đầu tư vẫn còn bất cập, chưa sát thực ở.

Tổng kết vấn đề này, UB Thường vụ Quốc hội sau giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách bán hàng pháp luật đầu tư BOT gần 1 năm trước đã ban hành Nghị quyết 437 đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu kỹ, đã đi vào hoạt động pháp luật về đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT đặt trong tổng thể đã đi vào hoạt động pháp luật về đầu tư theo hình thức PPP có định hướng nghiên cứu kỹ thi công, trình Quốc hội ban hành luật tạo cơ sở pháp lý cao, thống nhất, đồng bộ cho hình thức đầu tư này.



Tìm hiểu thêm tài liệu:
==> huyen nha be co bao nhieu xa
==> Danh sach Vietcombank nha be
==> Cầu Thủ Thiêm 3
==> Cầu Thủ Thiêm 4
==> Cầu Thủ Thiêm 2
==> Cầu Bình Khánh

Bạn đang xem chuyên mục blog ở Canhoorchidpark.net